રામ કહાની (ગઝલ)....

ગઝલના મક્તા વિશે એક વાત કરવી છે ~

મારી નાની ને અમે 'બેન' કહેતા. 

હું પરામાં રહેતો ને બેનનું ઘર હતું સાઉથ બોમ્બેમાં. સંયોગવશ, મારી કોલેજ એના ઘરથી નજીક હતી. તો હું અવારનવાર એવું કરતો, કે શુક્રવારે કોલેજથી સીધો એને ત્યાં પહોંચી જતો, વીક-એન્ડ એને ત્યાં ગાળી અને સોમવારે ત્યાંથી જ કોલેજ જતો રહેતો.

મને વાંચવાનો શોખ, તો હું હંમેશા એકાદ નૉવેલ સાથે લઈ જતો, ને આખો દિવસ પડ્યો પડ્યો વાંચતો રહેતો. 

સાંજ પડે એટલે મને આવી શિથિલ અવસ્થામાં જોઈને બેન ખિજાતી : 

'આમ આખો દિવસ પડ્યો પાથર્યો રહે છે, તને કંટાળો નથી આવતો? જા, જઈને ચોપાટી આંટો મારી આવ.' ચાલીને જાવ તો ચોપાટી એના ઘરથી ૨૦ મિનિટના અંતરે. 

અને એની એક વાત, જે યાદ કરું તો આજે પણ મારી આંખમાં પાણી આવી જાય છે - 

એ કહેતી :

'ઘરમાં ક્યારેય નહીં ભરાઈ રહેવાનું. હરવાનું, ફરવાનું, ભોમિયા બનવાનું. આપણે ફરીએ, નવી નવી જગ્યાઓ જોઈએ, નવા નવા લોકોને મળીએ, તો ઘણું બધું જાણવા-શીખવા મળે.'

[ નોંધ : ગૂગલ નહોતું એ જમાનામાં 😔 ] 

* 

શ્વાસોની છે ખેંચા-તાની,

સૌની સરખી રામ કહાની.

આજે આવ્યા, કાલે જાશું,

દુનિયા એક સરા-એ-ફાની. 

કોણે, કોની, ક્યારે માની? 

સૌએ કરવી છે મનમાની.

જાતની સાથે ના ફાવે તો,

દુનિયામાં સઘળું બે-માની.

શીશાનું ઘર મારું-તારું,

પત્થર મત ફેંકો તુમ, જાની. 

તું જે પીરસે, એ ભાવે તો, 

છે આખ્ખું જીવન મિજબાની. 

ઘૂમે દુનિયા, થાય એ જ્ઞાની, 

બચપણમાં કહેતી'તી નાની.

~ દેવાંગ પરીખ 'રસિક'